De Praktijk
Wat betekent de marktwerking in de thuiszorg voor de cliënten en hun zorgverleners? Lees de verhalen van Karin, Wilma, Carolien en anderen die dagelijks met de gevolgen worden geconfronteerd.
- Miep Florijn, geboren in 1922
Open brief aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
30 juli 2007
Beste mevrouw Bussemaker,
Vandaag hebben wij als bewonerscommissie van een woonzorgcentrum een vergadering met de manager van de thuiszorg. Aan ons werd verteld dat er een budgetoverschrijding is van bijna 4 miljoen euro en dat dit komt omdat de hulpvraag steeds groter wordt. Nu moeten zij een klantenstop invoeren en dat is heel erg want als zieken en ouderen niet meer gewassen en in en uit bed geholpen worden dan dat alleen maar meer geld kosten door alle val partijen. Bij sommige mensen worden ook medicijnen uitgezet. U kunt zelf bedenken wat daar fout kan gaan als dat niet meer gebeurt. Als u van mening bent dat de thuiszorg niet goed met het geld omgaat, moet u daar iets aan doen maar ik dacht dat daar al een onderzoek naar gedaan is en dat het in orde was. Dus hoop ik dat u als regering van een rijk land wat Nederland toch is de meest kwetsbaren in dit land niet zal vergeten. Weet u dat zowel mensen in de wijk als wij in een woon-zorgcomplex de goedkoopste zorg ontvangen, als zowel in de wijk als bij ons in huis er hierdoor mensen naar een verpleeghuis moeten het vele malen duurder wordt en er worden mensen beschadigd en dat is veel erger dan de kosten die het oplevert. Bovendien heb ik de Premier eens horen zeggen dat iedereen recht heeft op de zorg die men nodig heeft. Dus al u nu die zorg voor de mensen die het nodig hebben garandeert en ook zorgt dat de organisaties door u geholpen worden om dat waar zij voor in leven geroepen zijn ook te kunnen uitvoeren dan krijgt u daar door het respect wat tegenwoordig zo belangrijk is. Want mijn generatie heeft geleerd respect moet je verdienen en normen en waarden kan ik ook niet terug vinden in het los laten van de verantwoordelijkheid voor deze mensen.
Wij vragen niet om 30, 40 of 60 procent loonsverhoging van ons inkomen maar alleen maar om de mensen die ons helpen bij de dingen die we zelf niet meer kunnen de kans daar toe te geven.
- Carolien, afhankelijk van zorg
Mijn naam is Carolien in ’t Veen en ik woon in Roosendaal. Al ruim 10 jaar ontvang ik hulp via de thuiszorg. Al die jaren had ik een indicatie van HVZ1, waarbij ik 10 jaar lang zorg heb gekregen van een thuiszorgmedewerker A en altijd vervanging heb gehad bij ziekte of vakantie van de thuiszorgmedewerker.
Mijn indicatie liep in januari 2007 af. Omdat ik al wist van de veranderingen rondom de HVZ1 en de kans dat ik dan alphazorg zou krijgen, heb ik een aanvraag voor HVZ2 gedaan. Maar door het CIZ is HVZ1 geïndiceerd en de gemeente heeft die indicatie overgenomen.
In april wilde de thuiszorgorganisatie de zorg onder de nieuwe indicatie van thuiszorgmedewerker A over zetten naar de alphazorg. Dat is voor mij echter niet de juiste vorm van zorg. Ik ben dusdanig gehandicapt dat ik mijn huishouden niet zelf kan doen en ik beschik niet over mantelzorgers die tijdelijk de taken van de thuiszorg over kunnen nemen. Ook beschik ik niet over de financiële middelen om zelf zorg in te kopen.
Ik heb een Wajong uitkering en dat is geen vetpot. Onder de Alphazorg heeft de thuiszorgorganisatie het recht me tot 6 weken zonder hulp te laten zitten bij vakantie of ziekte van de hulp. Ik kan al niet een week zonder hulp, laat staan 6 weken! Ik heb dan ook bezwaar ingediend tegen de HVZ1 indicatie en verzocht een HVZ2 indicatie te geven.
Op 16 juli mocht ik mijn bezwaarschrift tegen de HVZ1 indicatie mondeling toe komen lichten. Hoewel de bezwaarschriftencommissie veel begrip had voor de situatie en het ook niet wenselijk achtte dat de continuïteit van zorg niet gegarandeerd was, zagen ze geen wettelijke grondslag om mijn verzoek om een HVZ2 indicatie toe te kennen.
De thuiszorginstelling zal binnenkort de zorg over gaan zetten naar de alphazorg. Hoe ik het allemaal op moet gaan lossen wanneer de alphazorgmedewerker ziek is of op vakantie, weet ik niet. Ik hoop maar dat de thuiszorginstelling een hulp weet te vinden die nooit ziek is en die niet graag op vakantie gaat!
- Cilia, alfahulp
Ik werk sinds 1998 als alfahulp. Destijds was het een mogelijkheid om te werken en toch voor mijn kinderen te zorgen, die toen nog klein waren. Ik was en ben nog steeds alleenstaand. Ik weet dat ik nooit rijk van dit werk zal worden. Ik heb geen pensioenopbouw, geen ziektewetvoorziening, ik werk eigenlijk financieel gezien voor niets. Mijn alpha-inkomsten worden volledig gekort op mijn bijstandsuitkering.
Een keer per jaar krijg ik een belastingaanslag over mijn inkomsten als alphahulp, daar moet ik dan weer bijzondere bijstand voor aanvragen. Ik hoop dat alphahulpen vaste contracten kunnen krijgen met een pensioenopbouw en een degelijke ziektewetverzekering, want het is heel veel gedoe en wordt steeds erger. Het zou bijvoorbeeld al fijn zijn als ik mijn geld gewoon 1x per maand gestort kon krijgen in plaats van alles contant per keer met de mensen af te moeten rekenen.
Ik doe dit werk met heel veel plezier en voldoening. Ik heb een band met mijn mensen opgebouwd. Ze vertrouwen mij en ik laat ze niet graag in de steek. Het werk geeft heel veel voldoening. Je kunt echt wat betekenen voor mensen. Vaak doe je ook net iets meer dan helpen met het huis schoonhouden. Je geeft een advies, helpt met een vervelende telefoontje naar een instanties als het CIZ en ook moet ik vaak helpen met het invullen van alle formulieren die nodig zijn om zorg te krijgen.
Wanneer mensen zeggen dat ik niet meer ben dan een 'poetshulp' word ik boos. Ik begrijp dat ik niet een gekwalificeerde thuishulp ben, maar dat neemt niet weg dat ik mijn werk serieus neem. Zodra er wat veranderd bij mijn cliënten, moet ik dat doorgeven aan de organisatie dat doe ik dan ook. Dan komt er meer hulp. Bijvoorbeeld om medicijnen uit te zetten. Ik heb nooit een vaste baan of opleiding aangeboden gekregen van de organisatie waar ik bij ben aangesloten. Ik zou dat wel heel graag willen.
- Tineke, afhankelijk van zorg
Ik ben Tineke en ik heb MS. Mijn ziekte maakt het onmogelijk om geheel zelfstandig te functioneren. Ik heb hulp nodig met wassen, aankleden en met mijn huis schoonhouden. Verder kan ik eigenlijk alles wel zelf. Ik kan enkel mezelf en mijn omgeving niet schoonhouden, zeg maar. Daar heb ik hulp bij nodig.
Ik schrok me rot toen ik in de krant las dat bij mijn thuiszorginstelling aan groot aantal zorghulpen A boventallig waren verklaard. Ik heb een ontzettend lieve en goede hulp. Ze komt vier ochtenden per week, en bij haar voel ik voor het eerst zo vertrouwd dat ik het niet zo erg meer vind om te moeten worden geholpen met douchen. Dat heeft echt wel een jaartje geduurd, maar het gaat nu al een paar jaar goed. Het is ook heel fijn om iedere dag hetzelfde persoon te hebben. Daarbij kan ze ook nog eens goed schoonmaken, want dat ook echt niet iedereen!
Nu is ze boventallig verklaard. Ze mag er met mij niet over praten, dar heeft ze voor getekend en dat doet ze ook braaf niet. Maar ik ben niet gek, ik weet ook wel wat er straks gebeurt. Ze moet kiezen of alphahulp of een ander contract maar dan moet ze alle diensten draaien, ook in de weekenden en in wisselende diensten. Ze heeft een gezin, met kleine kinderen. Nu werkt ze op de schooltijden. Ik weet niet of ze zich kan veroorloven als alphahulp verder te gaan. Ik denk het niet.
Ze zegt niets maar ik lees de kranten en ik ben ontzettend bang om haar kwijt te raken en straks iedere dag een andere zorgverlener te krijgen. Dat is een reële angst, hoor. Ik heb dat voordat ik deze hulp kreeg heel lang zo gehad, dat was afschuwelijk.
Ik zit vaak op het forum voor MS patiënten, daar kom ik heel veel mensen tegen die dezelfde angsten als ik hebben. Ik heb begrepen dat sommige vinden dat wij enkel bang gemaakt worden en dat er niets aan de hand is. Maar kan iemand mij uitleggen waarom ik dan toch heel zeker weet dat ik uiteindelijk slechter af ben als dit zo door gaat?
Mijn vaste vertrouwde hulp weg, ik krijg alfahulpen om het huis schoon te maken en iedere dag een ander om me te douchen. Dat is afschuwelijk. Mensen die zeggen dat er niets aan de hand is, zouden zelf eens een weekje iedere dag voor een ander in hun nakie moeten worden gezet. Kijken of ze dan nog roepen dat het zo goed geregeld is!
- Karin, verzorgende C
Van oorsprong ben ik kraamverzorgende. Ik heb dus een opleiding op het niveau van verzorgende. Ik heb gekozen voor de thuiszorg omdat ik het werken in wisselende diensten niet langer kon combineren met mijn gezin. Ik werk al meer dan 21 jaar met veel plezier als verzorgende C bij dezelfde thuiszorginstelling. Drie vaste ochtenden per week. De andere ochtenden zorg ik voor mijn grootmoeder van 93. De ochtenden dat ik werk doet mijn zus dat. Samen zorgen we er voor dat mijn oma thuis kan blijven wonen.
Ik kreeg te horen van mijn thuiszorgorganisatie dat ik te duur was geworden door de WMO. Alle B en C verzorgenden werden boventallig verklaard. Ze moesten me passend ander werk aanbieden. Er werd mij een baan aangeboden in een verzorgingshuis. In plaatst van de 10,5 uur op vaste ochtenden moest ik nu 12 uur per week gaan werken, in wisselende diensten inclusief weekenden. Mijn man werkt al in wisselende diensten, we hebben 2 opgroeiende pubers in huis, ik wil mijn grootmoeder blijven verzorgen, ik heb niet voor niets gekozen voor de thuiszorg! Ik kan gewoon niet meer werken en al helemaal niet in wisselende diensten. Ik heb het geweigerd.
Vervolgens moest een zogenaamde onafhankelijke commissie er naar kijken, deze oordeelde dat het wel passend werk was. Ik kon kiezen: of werken in het verzorgingshuis, verder als thuiszorghulp A of ontslag. Ik heb toen maar een contractwijziging geaccepteerd. Ik wilde ervan afzijn, ik voelde me zo rottig en oneerlijk behandeld, ik kon er inmiddels niet meer van slapen.
Ik werk nu als thuishulp A, doe nog steeds de zelfde werkzaamheden maar krijg 12,5% minder loon. Ik heb mijn vaste klantjes gehouden, bij een mevrouw ben ik al meer dan 12 jaar! Ik doe naast huishoudelijk werk nog dingen als kousen aantrekken, aankleden en helpen met de administratie bij de cliënt etc. Werkzaamheden van een verzorgende C. Ik ben geen kostwinnaar, dat scheelt.
Een collega van mij is dat wel. Zij gaat er 100 euro netto per maand op achteruit. Zij heeft voor dezelfde regeling als ik gekozen omdat ze geen weekenden wil werken, als alleenstaande wil ze een sociaal leven kunnen houden en haar vrijwilligers werk bij de voetbalvereniging voort kunnen zetten. Dat is op zaterdag. Als ze in een verzorgingshuis zou gaan werken dan moest ze ook alle diensten draaien.
Ik vind het echt heel verschrikkelijk dat er zo met ons wordt omgesprongen. Jarenlang hebben we ons ingezet voor hulpbehoevenden en de thuiszorgorganisatie. We hebben al geen hoge salarissen, zijn mantelzorg, vrijwilligers, ik voed ondertussen mijn kinderen nog netjes op. Dit is onze dank. Ik snap niet waar ze mee bezig zijn.
- Wilma, thuiszorghulp A
Ik werk 15 uur per week bij een thuiszorginstelling als thuiszorghulp A. Ik vind dit heel fijn werk. Het geeft me heel veel voldoening. Maar nu wordt mijn contract niet verlengd. Ik kan terug komen als alphahulp. Ik was als thuiszorghulp A te duur, maar verdiende netto rond de 7 euro per uur, hoezo duur?
Als alfahulp verdien ik 12,20 euro bruto per uur. Dat lijkt meer dan die 7 euro, maar wat ik precies ga overhouden weet ik niet. Ik heb geen recht meer op WW en op vakantiegeld. Als ik ziek word, krijg ik niets. Tenzij ik een arbeidsongeschiktheidverzekering afsluit, maar die kan ik echt niet betalen. Mocht ik ziek worden dan kom ik dus in de bijstand. Ik heb het geaccepteerd en ga nu als alphahulp werken, ik wil niet in de bijstand komen en ik wil mijn mensen niet in de steek laten.
Ik heb nu de garantie gekregen dat ik bij mijn vaste mensen kan blijven werken. Maar of die allemaal na de herindicatie nog recht hebben op huishoudelijke zorg, is nog maar afwachten.
De thuiszorginstelling heeft me niet gevraagd om me om te scholen tot verzorgende, ook heb ik niets gehoord over aanvulling van inkomsten. Ik heb begrepen dat daar 20 miljoen voor beschikbaar is maar ik had maar 1 keuze; alphahulp of bijstand…
Ik vraag me af waar ze nu mee bezig zijn: ouderen en gehandicapten krijgen hierdoor geen hulp of geen goede hulp, terwijl zij die hard nodig hebben. En mensen zoals ik (alleenstaande moeders) komen weer in de bijstand terecht. Is dit nu die zorgzame maatschappij die ik dacht dat Nederland altijd was?
Samen leven, samen zorgen?
Ik mag wel zorgen, maar niet normaal leven…
En wie zorgt er voor mij en mijn 9 jarige dochter?
Niet deze regering! - Nico en Emmy, afhankelijk van zorg
Nico en Emmy wonen in Beek, Limburg. Emmy is al lange tijd gehandicapt en Nico is vanaf zijn 42-ste afgekeurd, wegens een val van acht meter hoogte op zijn werk. Ze ontvangen op dit moment geen enkele zorg meer, omdat de gemeente bepaald heeft dat Nico in staat is om al het huishoudelijke werk te doen.
Beluister de radiospot:
Beluister het achtergrond interview:
- John en Ria, afhankelijk van zorg
John en Ria hebben hun beide moeders noodgedwongen naar een verzorgingshuis zien gaan. De herindicatie zorgde voor het verlies van de hulp die de ouders kregen. Op het moment dat de vertrouwde vaste hulp het meest nodig was, werd hen deze ontzegd. Ze ontvingen minder, en soms zelfs tijdenlang geen hulp meer, totdat het moment daar was dat ze niet meer thuis konden wonen.
Beluister de radiospot:
Beluister het achtergrondinterview:
- Tietsje, thuiszorgster
Tietsje is thuiszorgster in Dronten en ziet met lede ogen aan hoe mensen waarvoor zij al jaren werkt, telefonisch worden benaderd. Aan de hand van een paar vragen wordt vastgesteld dat mensen met minder, of zelfs zonder haar hulp kunnen. Zelf zal ze waarschijnlijk haar baan verliezen - of moeten werken voor mindere arbeidsvoorwaarden, en minder loon.
Beluister de radiospot:
Beluister het achtergrondinterview: