Kleine stap naar vrije ziekenhuismarkt
Minister Klink van Volksgezondheid heeft zijn marsroute naar een geliberaliseerde ziekenhuismarkt bijgesteld. De administratie van de ziekenhuizen schiet nog te kort voor een grote stap.
Door Jeroen Piersma en Caren Velink
Het kabinet heeft besloten dat in 2009 een stap voorwaarts wordt gemaakt met de liberalisering van de ziekenhuismarkt. Dat heeft minister Ab Klink van Volksgezondheid vandaag bekendgemaakt. Het vrije segment van de ziekenhuismarkt, het deel van de markt waar ziekenhuizen en zorgverzekeraars vrij over de prijs kunnen onderhandelen, neemt toe van 20% tot maximaal 34%.
Dat gaat minder ver dan het oorspronkelijke plan van minister Klink, een plan dat was gebaseerd op het coalitieakkoord. In dat plan zou er op 1 januari een grotere stap worden gemaakt. Boven op het volledig vrije segment van 20% zou nog eens 50% van de markt vrij onderhandelbaar worden. Om prijsexplosies te voorkomen zou dit deel van de markt tegelijk onder een prijsplafond worden gebracht, in jargon maatstafconcurrentie.
Klink heeft na overleg met onder meer de ziekenhuizen en verzekeraars in april van dit jaar besloten af te zien van de liberalisering met maatstafconcurrentie. Belangrijkste reden hiervoor is dat ziekenhuizen hun administratie niet op orde hebben. Met name de productomschrijvingen, de zogenoemde diagnose-behandelingscombinaties (dbc’s), zijn nog niet goed bruikbaar voor onderhandelingen tussen ziekenhuizen en verzekeraars. Ziekenhuizen weten niet wat zij verkopen, verzekeraars niet wat zij inkopen. Klink heeft met de ziekenhuizen afgesproken dat zij volgend jaar hun best gaan doen om alsnog tot heldere dbc’s te komen.
Daar kwam nog bij dat de ziekenhuizen fel tegen invoering van maatstafconcurrentie waren. In zijn brief aan de Tweede Kamer geeft minister Klink toe dat die weerstand een rol heeft gespeeld bij zijn besluit om de oorspronkelijke marsroute te wijzigen.
De maatstafconcurrentie of een ander prijsbeheersingsinstrument is volgens Klink niet van de baan maar blijft ‘boven de markt hangen’. Mocht de kostenontwikkeling in het vrije segment van de markt in 2009 tegenvallen dan zal in 2010 alsnog een prijsbeheersingsinstrument worden ingezet. De Nederlandse zorgautoriteit zal de vinger aan de pols houden wat het vrije deel van de markt betreft.
PvdA-woordvoerder Eelke van der Veen zet vraagtekens bij het besluit van Klink om het vrije segment van de markt te vergroten zonder een prijsbeheersingsinstrument zoals maatstafconcurrentie. Hij ziet risico’s als het gaat om kostenbeheersing. De PvdA is niet tegen de liberalisering van de ziekenhuismarkt, mits de keuzevrijheid van de patiënt toeneemt en de kwaliteit van de zorg verbetert. Volgens Van der Veen zal de liberalisering echter stap voor stap moeten worden gerealiseerd. ‘Wij vinden het een te grote stap. Met de zorgautoriteit zijn wij van mening dat een uitbreiding van het vrije segment beperkt had moeten blijven tot 25% van de markt.’
Bovendien is het volgens hem tot op heden onduidelijk hoe de uitbreiding van het vrije segment de kwaliteit van de zorg verbetert. ‘Ik sta gereserveerd tegenover de keuze van Klink. De minister zal nog veel aan overtuiging van de Kamer moeten doen.’
Of het vrije deel van de ziekenhuismarkt wordt uitgebreid naar 34% is overigens nog onzeker. Het definitieve percentage zal pas in juli bekend worden gemaakt. Dan komt de Nederlandse zorgautoriteit met een evaluatie van het huidige vrije deel van de markt. Als daaruit blijkt dat prijs en volume zich niet gunstig ontwikkelen dan kan Klink de hele operatie alsnog afblazen. De reden om het besluit al in mei bekend te maken is dat Klink met dit besluit ‘zijn inzet wil weergeven’.
In maart van dit jaar adviseerde de Nederlandse zorgautoriteit de minister nog om de maatstafconcurrentie met een jaar uit te stellen of om de maatstafconcurrentie alleen in te voeren voor die dbc’s die stabiel blijken te zijn. Volgens Klink zijn beide opties technisch niet uitvoerbaar en bestaat er in ‘het veld’ juist behoefte aan uitbreiding van de vrije prijsvorming. ‘Ik wil meters maken’, aldus Klink.
Eerder verschenen in Het Financieele Dagblad van 29 mei 2008