GGZ-bestuurders zien marktwerking niet zitten

16-12-2009 • Ook onder bestuurders in de Geestelijke Gezondheidszorg is weinig vertrouwen in de effectiviteit van de marktwerking in de sector. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Kleur Bekennen’ van de actiegroep Zorg geen Markt onder GGZ-bestuurders, uitgevoerd omdat uit eerder onderzoek was gebleken dat professionals in de GGZ geen enkel vertrouwen hebben in marktwerking.

Zorg Geen Markt vroeg aan de ondernemingsraden van GGZ instellingen om hun Raad van Bestuur te interviewen over hun visie op het nieuwe zorgstelsel en de door hun professionals gesignaleerde problemen. 24 OR’en hadden bij de sluitingsdatum ook daadwerkelijk contact gelegd met hun Raden van Bestuur voor het houden van een interview, 18 Raden van Bestuur (75%) deden mee.
Uit de interviews blijkt dat deze bestuurders in grote meerderheid heel kritisch zijn over marktwerking en de aanpalende veranderingen. Geen enkele bestuurder geeft aan vertrouwen te hebben in de effectiviteit van marktwerking in het huidige stelsel. Van de geïnterviewde bestuurders geeft driekwart aan de problemen van de hulpverleners zoals hoge werkdruk en toename van bureaucratie, te (h)erkennen. Ongeveer tweederde van de bestuurders ziet een zorgelijke afname in de financiële middelen van hun instelling sinds de invoering van het nieuwe zorgstelsel. De meerderheid gelooft niet dat de huidige veranderingen de kwaliteit verhogen en de kosten verlagen zoals beleidsmakers hen willen doen geloven. Omdat de bestuurders zich machteloos voelen tegenover alle ontwikkelingen én omdat zij zich in de eerste plaats verantwoordelijk voelen om de eigen instelling boven water te houden, concentreren zij zich op ‘damage control’.

Ook al wordt dat door de professionals vaak anders ervaren, is er volgens de bestuurders geen sprake van een gapende kloof tussen professionals en bestuurders. Er is eerder een kloof tussen de praktijk van de ggz – zoals ervaren door patiënten, professionals en bestuurders – en het beleid. Dat biedt perspectieven: professionals en bestuurders kunnen zich samen sterk maken tegen de kantoorrevoluties van beleidsmakers. Ze kunnen samen opkomen voor veranderingen binnen het zorgstelsel, die op de praktijk afgestemd en toegesneden zijn. Zodat de GGZ niet verwordt tot een lamgeslagen bureaucratische molen, maar kan blijven staan voor kwalitatieve en effectieve zorg.

‘Kleur bekennen’is een vervolg op het in oktober 2008 uitgebracht rapport ‘de GGZ ontwricht’, dat de actiegroep ‘Zorg geen markt’ samen met het wetenschappelijk Bureau van de SP maakte. Hieruit bleek dat de professionals in de geestelijke gezondheidszorg geen enkel vertrouwen hebben in marktwerking. Integendeel, hulpverleners raken overspoeld door bureaucratie, een toegenomen werkdruk en een vervreemding van de praktijk van alledag.