Vol in de wind

Het is een interessante stap in mijn loopbaan. En nee, mijn salaris is niet hoger dan wat de huidige NVZD-code toelaat.? De 52-jarige Charles Laurey ontzenuwt eventuele vermoedens over hoe royaal Meavita Nederland de nieuwe bestuursvoorzitter zal betalen. Na vijf bewogen jaren zit het er voor Laurey bijna op bij de Goudse zorgorganisatie Vierstroomzorgring. Vanaf 1 oktober zit hij in Amersfoort in de bestuurskamer van Meavita Nederland, de op een na grootste thuiszorgorganisatie van Nederland.

In rep en roer

In het halve decennium waarin Laurey en zijn managementteam de scepter zwaaiden bij Vierstroomzorgring, hebben zij allerminst in de luwte kunnen opereren. Om na de invoering van de Wmo het hoofd boven water te houden, moest Laurey maatregelen nemen met soms verstrekkende gevolgen. Zo waren politiek en media in rep en roer toen hij duizend thuiszorgmedewerkers vertelde dat ze als zelfstandige alfahulpen verder moesten. Vijf gemeenten beëindigden hierop zelfs de samenwerking met de organisatie. ?Met de wethouders van die gemeenten is Vierstroomzorgring overigens weer on speaking terms?, aldus Laurey. Een andere opvallende zet van de bestuurder was het onderbrengen van de thuiszorg in een aparte bv om de kosten omlaag te brengen. Daarnaast sneed Laurey flink in de overhead. Ook de fusie tussen Vierstroom en de Zorgring is een wapenfeit waar Laureys naam onder staat. De bestuurder laat een gezonde organisatie achter met een omzet in 2007 van 139 miljoen euro.

Zware tijden

Ondanks het harde werken kijkt Laurey met veel genoegen terug op zijn tijd bij Vierstroomzorgring. ?Het is moeilijk afscheid nemen van een organisatie waar ik zo lang met zo veel plezier heb gewerkt. Ik heb veel mooie dingen meegemaakt, maar ook zware tijden beleefd.? Zo was de reorganisatie bij Vierstroomzorgring geen makkelijke tijd. ?Over die reorganisatie zeg ik: veranderingen in de markt vragen om een andere aanpak. Ik heb bij Vierstroomzorgring gezorgd voor een kloppende kas. Je hebt als bestuurder de taak om te anticiperen op veranderingen en adequate maatregelen te nemen. Het is vervolgens zaak voldoende draagvlak en steun te creëren voor de nodige stappen. We hebben de moeilijke maatregelen zo transparant mogelijk doorgevoerd. Toch was het een erg zwaar moment toen we bekendmaakten dat al die mensen niet meer in loondienst konden blijven. Maar het was op dat moment de stap die nodig was.?

Mogelijk saneren

Met Laurey heeft Meavita Nederland een bestuurder binnengehaald die kundig is in het op orde brengen van het huishoudboekje. Een bestuurder die in goed overleg en met voldoende draagvlak manoeuvreert, maar harde maatregelen niet schuwt. Zo?n bestuurder kan de organisatie wel gebruiken. Meavita Nederland leed vorig jaar een verlies van miljoenen euro?s en voerde afgelopen juli een korte cliëntenstop in. Door voor Laurey te kiezen, geeft Meavita Nederland het teken dat iemand met frisse energie herstelmaatregelen gaat doorvoeren. Er staat hem een flinke klus te wachten. ?Mijn primaire doel bij Meavita Nederland is het huis op orde brengen. Dat houdt mogelijk saneren in. We zullen met minder mensen meer moeten doen. Als de boeken op orde zijn, gaan we weer verder. In de verre toekomst kun je voor Meavita Nederland denken aan een landelijk dekkend netwerk. In deze markt is het belangrijk om in heel Nederland actief te zijn. Bij landelijke dekking moet je niet automatisch aan fusies denken. Het is goed mogelijk landelijk actief te worden door middel van samenwerkingsvormen en shared services. Maar ik benadruk: dit zijn slechts gedachten over de zeer lange termijn. Bij Meavita Nederland is de absolute topprioriteit om de boeken op orde te krijgen.?

Overleven

Laurey houdt wel van schaalvergroting, getuige ook zijn overstap naar Meavita Nederland. Voorwaarde van schaalvergroting is volgens de topman wel dat een organisatie lokaal verankerd is. En dat bedrijven altijd goed bereikbaar en toegankelijk voor cliënten moeten blijven. ?Helaas gaat er geen belletje rinkelen wanneer de ideale schaalgrootte voor een zorgonderneming is bereikt. Het blijft aftasten. Het is in deze moeilijke markt een feit dat je klappen moet kunnen opvangen en innovaties moet kunnen invoeren. Je hebt daar een behoorlijke schaal en een behoorlijk eigen vermogen voor nodig. Een grotere schaal is in die zin dus een kwestie van overleven.?

Geen gezonde tarieven

En overleven in de huidige markt is verre van vanzelfsprekend. Volgens Laurey ziet het er voor de sector bepaald niet rooskleurig uit. ?De AWBZ staat onder druk. Daar bovenop zijn de thuiszorgtarieven echt ondermaats. Ik vind dat een onderneming verliesgevende activiteiten niet moet blijven uitvoeren, zelfs maatschappelijke ondernemingen zoals zorgorganisaties moeten dat niet doen. We hoeven dat verlies niet zomaar te pakken. Die tarieven moeten omhoog.? Ondanks de noodzaak voor hogere tarieven verwacht Laurey niet dat er snel gezonde tarieven geboden zullen worden. De situatie voor thuiszorgaanbieders zal weinig verbeteren wanneer de nieuwe aanbestedingen in het kader van de Wmo een feit zijn. ?Over de hoogte van de toekomstige tarieven bij de geplande nieuwe aanbestedingen in de Wmo ben ik helaas niet positief. Ik heb bestekken gezien die mij niet vrolijk stemmen. Als het zo doorgaat, haalt de thuiszorg het eind van het decennium niet. En dan verdwijnt een hele kostbare infrastructuur waar we later spijt van krijgen dat ze weg is.?

Technische innovaties

Laurey pleit naast hogere tarieven ook voor duurzamere relaties tussen gemeenten en aanbieders. Hij is tegen Europese aanbestedingen die telkens het risico in zich dragen de relatie tussen aanbieders en gemeenten op scherp te zetten. ?We moeten onrust bij klanten en medewerkers wegnemen. Dat doe je door stabiele contracten met een looptijd van minstens een jaar of vijf op basis van reële tarieven.?

Volgens de bestuurder ligt de schuld van de malaise in de thuiszorg niet bij de gemeenten of bij een enkele partij. ?Het gaat systematisch fout. Ik wil de bal niet eenzijdig bij gemeenten of de overheid neerleggen. Maar het is essentieel dat er in de maatschappij het besef gaat groeien dat voor zorg meer geld nodig is. Mensen zullen voor hun eigen zorg zelf meer moeten gaan betalen.? De manager benadrukt dat eenvoudigweg extra geld in de zorg pompen geen oplossing is voor alle problemen in de sector. ?Los van extra middelen moeten we effectiever en efficiënter gaan werken. Bijvoorbeeld met behulp van technische innovaties als domotica.? Laurey heeft ervaring met domotica. Bij Vierstroomzorgring heeft hij een grootschalig ict-project doorgevoerd, waarbij iedere medewerker een mobiel planningsapparaat meekreeg. ?Daar was destijds vrij veel weerstand tegen. Maar nu zijn die handhelds niet meer weg te denken en besparen die apparaatjes een hoop werk.?

Minder controle

Maar zelfs als technische innovaties goed worden doorgevoerd, ligt de werkdruk voor zorgmedewerkers volgens Laurey veel te hoog. ?Waar ik me de laatste twee jaar ernstige zorgen over maak, is de stijging van de werkdruk aan de basis. Werknemers staan in toenemende mate onder druk door het gebrek aan collega?s en door cliënten die met recht steeds meer eisen zijn gaan stellen. De administratieve lasten zouden wat mij betreft sterk verlaagd moeten worden om onze zorgprofessionals te ontzien qua werkdruk. Dat zou ook goed zijn voor het imago van de zorg. Want nu is niet alleen het werven van personeel een probleem, zelfs het behouden van personeel wordt straks een uitdaging.? Laurey denkt onder andere dat minder controle door het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) zou helpen de lasten voor medewerkers te verminderen. ?Het onafhankelijke indicatieorgaan CIZ hoeft van mij niet afgeschaft te worden. Ik kan we wel voorstellen dat ze in de toekomst steekproefsgewijs gaan werken. Dat zou al een heleboel administratieve rompslomp schelen voor medewerkers.?

Een zwaardere stem

De manager heeft zijn keuze om bij Meavita Nederland aan de slag te gaan deels gebaseerd op de mogelijkheid zijn standpunten over de zorg naar voren te kunnen brengen. ?Het feit dat je als Meavita Nederland duidelijk gehoord wordt, is een van de redenen waarom een positie bij deze onderneming voor mij aantrekkelijk is. Omdat Meavita Nederland altijd in het middelpunt van de belangstelling staat als grote speler kun je vanaf die plek meer invloed uitoefenen op het zorgdebat. In de discussie over waar het heen gaat met de zorg en waar het heen moet, heb je als Meavita Nederland toch een zwaardere stem dan Vierstroomzorgring.? Laurey weet ook wat de andere kant van die medaille is. ?Ik besef natuurlijk dat Meavita Nederland een hoge boom is. En hoge bomen vangen veel wind. Sommige kennissen hebben al te kennen gegeven mij niet te benijden om mijn nieuwe functie. Maar voor mij is zo?n grote bestuursfunctie een hele mooie uitdaging die ik graag aanga. Ook al krijgt Meavita Nederland vaak de wind van voren. Het is mooi om bij VWS of het zorgkantoor aan tafel te zitten en voor betere zorg op zo?n grote schaal te vechten.?

Bron: Zorgvisie